Afstudeerproject Rolbrug Schiedam
Welkom op de website van mijn afstudeeronderzoek. Ik ben Yoeri Meulemans, student Civiele Techniek aan de Hogeschool Rotterdam. Mijn afstudeeronderzoek heb ik uitgevoerd bij N.V. Irado in samenwerking met de gemeente Schiedam. Op deze website vind je alle informatie die ik heb gebruikt voor mijn afstuderen.
De Rolbrug bij Huis te Riviere
De Rolbrug bij Huis te Riviere is een historische brug gelegen over de Schiedamse Schie tussen het bedrijventerrein Rotterdam Spaanse Polder en Schiedam ’s Graveland. De brug is in 1883 aangelegd door de boeren uit de regio. Voor die tijd lag er op de plaats van de Rolbrug een Pontveer.
Het moge duidelijk zijn dat de Rolbrug 140 jaar aan voorgeschiedenis heeft. Toch is het exemplaar wat er nu ligt niet meer het origineel. In 1951 is de originele brug vervangen voor de brug die er nu ligt. Hierbij is de fundering Nu, 72 jaar later, is ook deze brug aan het einde van zijn constructieve levensduur.
Voor dit afstudeeronderzoek wordt er een variantenstudie gedaan voor een nieuwe oeververbinding op de locatie van de huidige Rolbrug.
Geschiedenis van de Rolbrug
De rolbrug heeft een ruime geschiedenis, welke teruggaat tot de 19e eeuw. In die tijd was Schiedam de jeneverstad van Nederland. Bij het distilleren van jenever kwam Spoeling vrij als restproduct. De boeren ten noorden van Schiedam voeren met spoelingsschuiten over de Schiedamse Schie naar de branderijen om deze spoeling op te halen en te gebruiken als varkensvoer. In de tweede helft van de 19e eeuw lag er een pontveer over de Schiedamse Schie. De boeren uit de regio gebruikte deze pont om hun producten naar de markt in Rotterdam te brengen. De pontveer was echter niet afdoende, en daarom hebben dezelfde boeren de Rolbrug aangelegd.
De Rolbrug uit 1883 is echter niet meer de brug die op dit moment over de Schiedamse Schie ligt. In de loop van de tijd zijn er meerdere onderhoudswerkzaamheden verricht. In 1912 is de rolbrug voor het eerst volledig opgeknapt en in 1951 is de Rolbrug volledig vernieuwd. De laatste keer dat er grootschalig onderhoud aan de Rolbrug is verricht is in 1991. Op dat moment is de bediening van de rolbrug omgebouwd naar elektrisch aangedreven.
De Rolbrug is vernoemd naar Huis te Riviere, maar daarmee wordt niet de ruïne naast het gemeentehuis bedoeld. Pal naast de Rolbrug lag een boerderij die ook Huis te Riviere heette, maar deze is inmiddels gesloopt.
Op de afbeelding rechts zijn twee foto's van Blonk, J. uit 1890 van de Rolbrug weergegeven. Op de bovenste foto staat de Rolbrug in gesloten toestand. Op de onderste foto is de Rolbrug geopend.
Huidige staat van de Rolbrug
Sinds de aanleg van de huidige Rolbrug in 1951 is deze slechts tweemaal onderhouden. Dit onderhoud was in 1991 en in 2023 tijdens dit afstudeeronderzoek. Normaal gesproken wordt een brug elke 5 tot 10 jaar van onderhoud voorzien, maar in het geval van de Rolbrug is dat niet mogelijk.
Het niet uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden voor een duur van 32 jaar heeft natuurlijk gevolgen. Op de foto links is te zien dat de stalen binten onder de brug volledig doorgeroest zijn. TIjdens de laatste inspectie zijn ze volledig afgeschreven en inmiddels zijn ze vervangen. Van de kwaliteit van de brug is een video gemaakt welke bekeken kan worden.
Weggebruikers van de Rolbrug
Om een goed beeld te krijgen van de weggebruikers van de Rolbruig is een verkeerstelling gedaan. Deze verkeerstelling is uitgevoerd op dinsdag 7 februari 2023 tussen 7:00 en 19:00 en zondag 12 februari 2023 tussen 10:00 en 16:00. Om de betrouwbaarheid van de verkeerstellingen te waarborgen zijn deze tellingen een week later herhaald.
Tijdens de verkeerstellingen zijn de weggebruikers onderverdeeld in drie categorieën: Voetgangers, fietsers en bromfietsers.
Voetgangers op de Rolbrug
Voor dit onderzoek is bepaald dat voetgangers alle weggebruikers zijn die op eigen kracht lopend voortbewegen. Hardlopers vallen hier ook onder. Scootmobielen en skeelers worden niet onder voetgangers gerekend.
Fietsers op de Rolbrug
Onder de categorie fietsers worden wielrenners, gewone fietsen, driewielers en elektrische fietsen met een maximale constructiesnelheid van 25 km/h verstaan. Speed Pedelecs zijn in dit onderzoek geen fietsen.
Bromfietsers op de Rolbrug
Onder bromfietsen worden alle voertuigen met een bromfietskenteken (m.u.v. Speed Pedelecs) verstaan. Ook scooters en snorfietsen met een blauw kenteken worden voor dit onderzoek meegenomen als bromfietser.
Voetgangers op dinsdag per uur
Opvallend bij de telling van de voetgangers op de dinsdag is dat deze zeer sporadisch over de brug gaan. Opvallend is echter het tijdsblok tussen 12:00 en 13:00. De meeste mensen blijken rond dit tijdstip een rondje te wandelen in de lunchpauze. Voor dit onderzoek is bij de voetgangers een enquête gehouden waarin deze aanname inderdaad bevestigd is.
Voetgangers op zondag per uur
Op de zondag is een heel ander patroon te zien onder de voetgangers. In de ochtend zijn de meeste voetgangers geteld. Dit waren hardlopers die waarschijnlijk aan het trainen waren voor de Marathon van Rotterdam. In de middag zijn er recreatieve wandelaars geteld.
Fietsers op dinsdag per uur
Op de dinsdag rijden de meeste fietsers tussen 7:00 en 9:00 over de Rolbrug en ook tussen 16:00 en 18:00 zit een piek in het aantal fietsers. In de ochtend rijden de meeste fietsers van Schiedam naar Rotterdam en in de middag rijden de meeste fietsers van Rotterdam naar Schiedam. Het vermoeden is dat het hier voornamelijk over woon-werkverkeer gaat. Voor dit onderzoek is bij de fietsers een enquête gehouden waarin deze aanname inderdaad bevestigd is.
Fietsers op zondag per uur
De fietsers op de zondag zijn voornamelijk wielrenners en recreatieve fietsers. Er is op de zondag geen tijdstip dat het aantal fietsers significant meer is dan op de andere tijdstippen. Het gemiddelde ligt rond de 26 fietsers per rijrichting per uur.
Bromfietsers op dinsdag per uur
De bromfietsers behoren tot een kleinere groep weggebruikers dan de fietsers. Op de dinsdag is bij de bromfietsers eenzelfde patroon te zien als bij de fietsers. Tussen 7:00 en 9:00 rijden de meeste bromfietsers van Schiedam naar Rotterdam, en tussen 16:00 en 18:00 rijden deze weer terug van Rotterdam naar Schiedam. Opvallend is wel dat zowel in de ochtend als de middag de piek van de bromfietsers ongeveer een uur eerder is dan bij de fietsers. Ook hier is voornamelijk sprake van woon-werkverkeer, blijkt uit een voor dit onderzoek gehouden enquête.
Bromfietsers op zondag per uur
Op de zondag rijden er nauwelijks bromfietsers over de Rolbrug. Gemiddeld rijd er elke 20 minuten per rijrichting een bromfietser over de Rolbrug, maar er zijn ook momenten dat er meer dan een uur geen enkele bromfietser gebruik maakt van de Rolbrug.
Pleziervaart op de Schiedamse Schie
Aan de Schiedamse Schie liggen meerdere waterportverenigingen. Om de hoek bij de Rolbrug ligt WSV de Schie, welke het meeste hinder van de Rolbrug ervaart wanneer ze naar de Delftse Schie willen varen. Achter de Rolbrug ligt de OOst-Abtsbrug, maar met een doorvaarthoogte van 3,7 meter kan de meeste pleziervaart daar onderdoor. De Rolbrug is daarom het enige obstakel voor de WSV de Schie voor een vrije doorvaart naar Delft.
Wanneer de Rolbrug niet meer bediend wordt, kan de pleziervaart enkel nog gebruik maken van de overige bruggen in Schiedam. Wanneer een boot dan van de WSV de Schie naar Delft wil varen, is dat ruim 14 kilometer omvaren inclusief de druk bevaren Nieuwe Maas. Dit maakt dat een doorvaart bij de Rolbrug noodzakelijk is voor de pleziervaart.
Noodzaak van de oeververbinding
De Rolbrug is aan het einde van zijn constructieve levensduur, dus het is nog maar de vraag of deze oeververbinding noodzakelijk is. Daarom wordt gekeken naar mogelijke omleidingen. De twee meest voor de hand liggende omleidingen zijn hieronder weergegeven. Bijde omleidingen zijn uitgegaan van een snorfiets (blauw kenteken) die om moet rijden van Schiedam richting Rotterdam.
Omleiding via Oost-Abtsbrug
De eerste en meest voor de hand liggende omleiding is de omleiding via de Oost-Abtsbrug. Deze omleiding is te volgen door vanaf de Polderweg linksaf te slaan de Schiekade op. Vervolgens rijd je rechtdoor het bromfietspad op. Je rijdt rechtdoor tot je een slipsing krijgt. Hier sla je rechtsaf de Oost-Abtsbrug onderdoor. Vervolgens sla je tweemaal linksaf en volg je het bromfietspad over de Oost-Abtsbrug heen. De eerste kruising na de brug sla je 180 graden linksaf de Schuttevaerweg op. Aan het eind van de weg sla je weer linksaf de Overschieseweg op. Hierna is het nog 300 meter rijden tot de Rotterdamse zijde van de Rolbrug.
Omleiding via 's Gravelandsebrug
De tweede omleiding is via de 's Gravelandsebrug. Voor deze omleiding moet je vanaf de Polderweg gezien rechstaf slaan de van Vlissingenstraat in. Vervolgens sla je rechtsaf de Algerastraat in, en vervolgens weer linksaf de van Heekstraat in. Je rijdt hier ruim 700 meter rechtdoor tot de kruising met de Brauwweg. Op deze kruising sla je linksaf naar de 's Gravelandsebrug, en na de brug meteen weer linksaf de Overschieseweg op. Vervolgens rijd je 650 meter over de Overschieseweg om uit te komen aan de Rotterdamse zijde van de Rolbrug.